15 juli 2026

Het Toepassingslab GGz maakt medische gegevensuitwisseling zichtbaar in de praktijk

Hoe werkt gegevensuitwisseling eigenlijk in de dagelijkse praktijk van de ggz? Wat ziet een behandelaar in het eigen systeem? Welke voorzieningen en uitwisselingen vinden er op de achtergrond plaats? En waarom zijn toestemmingen van patiënten zo belangrijk?

Om antwoord te geven op deze vragen is het Toepassingslab GGz ontwikkeld. Het initiatief is ontstaan vanuit een concrete behoefte van GGz-organisaties die meer inzicht willen krijgen in de werking van databeschikbaarheid en medische gegevensuitwisseling. Het Toepassingslab GGz maakt zichtbaar wat er gebeurt, zowel op het scherm van de zorgverlener als "onder water" in de achterliggende infrastructuur.

Van behoefte uit de praktijk naar een praktisch hulpmiddel

De afgelopen jaren is het belang van goede gegevensuitwisseling in de zorg sterk toegenomen. Tegelijkertijd blijkt het voor bestuurders, behandelaren en andere betrokkenen vaak lastig om precies te begrijpen hoe gegevensuitwisseling in de praktijk verloopt.

Het Toepassingslab GGz brengt daar verandering in. Het hulpmiddel maakt op een toegankelijke manier inzichtelijk welke voorzieningen, systemen en processen betrokken zijn bij zorgtoepassingen en gegevensuitwisseling. Hierdoor ontstaat een beter begrip van de samenhang tussen techniek, processen en dagelijks zorggebruik.

Het is daarmee niet alleen een demonstratiemiddel, maar vooral een praktisch instrument om gesprekken over databeschikbaarheid en gegevensuitwisseling te ondersteunen.

Ondersteuning bij gesprekken

De GGz Praktijk gebruikt het Toepassingslab GGz inmiddels tijdens gesprekken met bestuurders, behandelaren en regionale samenwerkingsverbanden.

“In mijn gesprekken kan ik nu duidelijker laten zien hoe uitwisselingsprocessen werken. Dat is bijvoorbeeld belangrijk voor het uitwisselen van medicatiegegevens en het geven van toestemmingen,” aldus Jan Tenback van de GGz Praktijk.

Door concrete situaties zichtbaar te maken, wordt het eenvoudiger om met bestuurders van andere zorginstellingen het gesprek te voeren over de meerwaarde van gegevensuitwisseling en de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn.

Meer begrip bij behandelaren

Ook behandelaren ervaren de meerwaarde van het hulpmiddel. Door inzichtelijk te maken wat er technisch gebeurt wanneer medische gegevens beschikbaar worden gesteld, ontstaat meer begrip voor het belang van gegevensuitwisseling.

“We zijn overtuigd dat gegevensuitwisseling noodzakelijk is voor goede zorg,” zegt Marga Bijma van de GGz Praktijk. “Als bestuurder willen we stappen vooruitzetten ten aanzien van medische gegevensuitwisseling. Dit is nodig voor goede patiëntenzorg en om de toenemende druk op onze professionals te verlichten. Het Toepassingslab GGz maakt het mogelijk om onze behandelaren hierin te stimuleren en mee te nemen om deze stap mogelijk te maken.”

Een co-creatie

Volgens Zweder Bergman van VZVZ is het Toepassingslab GGz het resultaat van een intensieve samenwerking met de GGz-sector.

“Ik kreeg deze vraag binnen vanuit verschillende GGz-organisaties. Samen met GGz Praktijk heeft VZVZ dit opgepakt en zo is het Toepassingslab GGz ontstaan. We zijn gestart met de usecases rond medicatieoverdracht, hybride zorg (Koppeltaal) en toestemmingen (Mitz). We zien nog veel kansen om nog meer zaken inzichtelijk te maken. Echter willen we het nu al beschikbaar maken voor de GGz-organisaties zodat het in de praktijk nog meer ingezet kan worden en we het samen doorontwikkelen.”

“We krijgen bovendien terug dat het Toepassingslab GGz naast bovenstaande toepassingen ook veel duidelijkheid biedt in gesprekken tussen behandelaren en patiënten over toestemming. Daarnaast wordt het de patiënt duidelijk dat zijn gegevens op een veilige en betrouwbare wijze uitgewisseld worden.”

Doe mee en denk mee

Het Toepassingslab GGz is ontwikkeld vóór en mét de GGz-sector. Daarom nodigen VZVZ en de GGz Praktijk GGz-organisaties uit om het hulpmiddel zelf te ontdekken en mee te denken over verdere doorontwikkeling. “We hebben ook hard gewerkt om een gebruiksvriendelijke handleiding beschikbaar te stellen.”

Wilt u binnen uw organisatie meer inzicht krijgen in medische gegevensuitwisseling, databeschikbaarheid en de rol van zorgtoepassingen? Of zoekt u ondersteuning bij gesprekken met bestuurders, behandelaren of samenwerkingspartners? Stuur een e-mail naar ggz@vzvz.nl. Na aanmelding neemt Zweder Bergman of een van zijn collega's contact op voor een kennismaking en een korte uitleg van het Toepassingslab GGz. Vervolgens kunt u samen verkennen hoe het hulpmiddel binnen uw organisatie of regio ingezet kan worden.

Samen maken we medische gegevensuitwisseling zichtbaar, begrijpelijk en toepasbaar in de praktijk.

Foto Toepassingslab