Waarmee kunnen wij u helpen?

Kies hieronder binnen welke groep u wilt zoeken.
Op basis daarvan kunnen wij u beter van dienst zijn.
Toestemming (Opt-in)

Waarom is toestemming vragen aan patiënten verplicht?

Voor het verwerken van persoonsgegevens is toestemming vereist van degene waarop die gegevens betrekking hebben (de ‘betrokkene’). Dit is geregeld in de Wbp/AVG. In aanvulling daarop stelt de WGBO nadere eisen aan het verwerken van medische gegevens, waaronder het delen (uitwisselen) van die gegevens met anderen.

Wanneer medische gegevens gedeeld worden (met andere zorgaanbieders) via een elektronisch uitwisselingssysteem, dan is daarvoor separaat toestemming van de patiënt vereist. Het Landelijk Schakelpunt is een elektronisch uitwisselingssysteem.

Deze eis is per 1 juli 2017 verankerd in de “Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg” (Wabvz). Daarin is expliciet opgenomen dat de zorgaanbieder de uitdrukkelijke toestemming van de patiënt moet verkrijgen voor het uitwisselen van gegevens via een elektronisch uitwisselingssysteem. Tevens is daarin vastgelegd dat de patiënt daarbij informatie worden verstrekt over zijn rechten bij elektronische gegevensuitwisseling, de wijze waarop hij zijn rechten kan uitoefenen en over de werking van het elektronisch uitwisselingssysteem.

VZVZ heeft voor het verkrijgen van de toestemming voor uitwisseling van gegevens van het LSP foldermateriaal en toestemmingsformulieren beschikbaar (https://www.vzvz.nl/zoeken/voorlichtingsmateriaal)

Hoe wordt de toestemming voor kinderen geregeld?

Dit hangt af van de leeftijd van de kinderen:

- Voor kinderen tot 12 jaar geeft de ouder of voogd toestemming.
- Voor kinderen van 12 tot 16 jaar moet zowel de ouder/voogd als het kind zelf toestemming geven. Geeft de ouder/voogd wel toestemming maar het kind niet, of geeft het kind wel toestemming maar de ouder/voogd niet? Dan geldt dit als géén toestemming.
- Kinderen vanaf 16 jaar geven zelf toestemming.
 

Wat moet een zorgverlener doen met patiënten die geen toestemming (willen) geven?

Deelname aan gegevensuitwisseling via het Landelijk Schakelpunt is vrijwillig. Zowel voor zorgverleners als voor patiënten. Als een patiënt geen toestemming geeft, dan verandert er voor hem niks. Zijn medische gegevens zijn dan nog steeds niet beschikbaar voor andere zorgverleners via het Landelijk Schakelpunt. De zorgverlener kan de patiënt wel wijzen op de gevolgen die deze beslissing kan hebben. Maar de zorgverlener mag op basis van de beslissing van de patiënt geen zorg weigeren. Als de patiënt expliciet 'NEE' zegt of invult op het toestemmingsformulier als antwoord op de toestemmingsvraag, dan legt de zorgverlener dat samen met de datum vast in het informatiesysteem en/of hij voegt deze verklaring toe aan het dossier.
 

Is toestemming ook nodig voor andere uitwisselingssystemen dan het Landelijk Schakelpunt?

Ja, de wet is van toepassing op alle vergelijkbare systemen. De koepelorganisaties KNMP, LHV en InEen zijn van mening dat het er niet om gaat de grenzen van de wet op te zoeken in wat wel en niet mag en moet. Maatschappelijk en politiek gezien vinden zij het nodig dat de patiënt wordt gevraagd of relevante gegevens mogen worden gedeeld met andere zorgverleners die een behandelrelatie met de patiënt hebben of krijgen. Met het voorlichtingsmateriaal van VZVZ vraagt u alleen toestemming voor de uitwisseling van medische gegevens via het Landelijk Schakelpunt.
 

Wat moet een zorgverlener doen als een patiënt wel toestemming wil geven, maar niet al zijn medische gegevens wil delen via het Landelijk Schakelpunt?

De patiënt heeft het recht om bepaalde gegevens af te schermen voor uitwisseling via het Landelijk Schakelpunt. Die gegevens zijn dan niet beschikbaar voor inzage door andere zorgverleners. Het afschermen van gegevens kan wel risico's met zich meebrengen. Andere zorgverleners kunnen de afgeschermde gegevens namelijk niet zien, ook niet in noodsituaties. Ook is niet zichtbaar voor de zorgverlener dat er gegevens zijn afgeschermd. U kunt uw patiënt informeren over deze risico's. Bespreek dit goed.
 

Wat gebeurt er met de toestemmingen als de apotheek wordt overgenomen?

Als de apotheek wordt overgenomen door een andere apotheker, neemt die over het algemeen ook de medicatiedossiers van de patiënten over. In die dossiers is de toestemming van de patiënten vastgelegd. Bovendien wijzigen de gegevens, die met toestemming van de patiënt al werden gedeeld via het Landelijk Schakelpunt, niet door de overname.

Daarom mag worden verondersteld dat de toestemmingen bij een overname meeverhuizen naar de rechtsopvolger. Maar dit mag geen onwenselijke of onredelijke gevolgen hebben voor de betrokken patiënten. Daarom moeten zij vooraf geïnformeerd worden over de overname en bezwaar kunnen maken tegen de continuering van hun eerder gegeven toestemming. Voor meer informatie kunnen apothekers contact opnemen met de KNMP.
 

Waarom moet een (dienst)apotheek altijd toestemming vragen aan nieuwe patiënten?

Een patiënt kan bij iedere apotheek voorgeschreven medicatie ophalen. Daardoor kan hij bij meerdere apotheken een dossier hebben. Het is alleen mogelijk om via het Landelijk Schakelpunt een zo compleet mogelijk medicatie-overzicht van patiënten te verkrijgen, als de patiënt bij iedere apotheek waar hij komt toestemming geeft om zijn medicatiegegevens te delen. Daarom is het belangrijk dat u iedereen die aan de balie komt om toestemming vraagt, ook passanten.

Privacy & veiligheid

Hoe wordt de veiligheid van het Landelijk Schakelpunt gegarandeerd?

Het Landelijk Schakelpunt is een beveiligd netwerk waarover gegevens kunnen worden uitgewisseld. Op het Landelijk Schakelpunt zelf worden, behalve het burgerservicenummer (BSN) van de patiënt, geen (medische) gegevens opgeslagen. Het Landelijk Schakelpunt en de systemen van deelnemende zorgverleners voldoen aan strenge beveiligings- en toegangseisen. Voordat zorgverleners hun systemen op het Landelijk Schakelpunt kunnen aansluiten, worden deze gecontroleerd. Ook krijgen zij alleen toegang tot het Landelijk Schakelpunt met een UZI-pas en pincode.

Gegevens kunnen alleen met de toestemming van de patiënt beschikbaar worden gesteld. En het is alleen toegestaan om gegevens te raadplegen als dit nodig is voor de behandeling van de patiënt.
 

Wat zijn de gevolgen van onrechtmatig gebruik van het Landelijk Schakelpunt?

Het Landelijk Schakelpunt kan alleen worden bevraagd met een UZI-pas en pincode. Alle raadplegingen door zorgverleners, maar niet de medische inhoud, worden vastgelegd in de zogenoemde 'logging'. Zo is altijd te controleren of zorgverleners rechtmatig gegevens hebben opgevraagd.

De patiënt ziet in zijn inzage-overzicht wie welk soort gegevens van hem heeft opgevraagd en wanneer. Als een zorgverlener daartoe niet gerechtigd blijkt te zijn, is het aan de toezichthouders de Autoriteit Persoonsgegevens en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) om daartegen op te treden.

Wie houdt toezicht op het rechtmatig gebruik van het Landelijk Schakelpunt?

Op het Landelijk Schakelpunt en alle acties die hierop plaatsvinden, is nauwlettend toezicht. Zo wordt voortdurend in de gaten gehouden of er geen sprake is van onbevoegd, verkeerd of afwijkend gebruik, waarbij sprake zou kunnen zijn van misbruik. Alle raadplegingen door zorgverleners, niet de medische inhoud van de gegevens, worden vastgelegd in de zogenoemde 'logging'. Zo is altijd te controleren of zorgverleners rechtmatig gegevens hebben opgevraagd. Als zij daartoe niet gerechtigd blijken te zijn, is het aan de toezichthouders de Autoriteit Persoonsgegevens en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) om daartegen op te treden.
 

Landelijk Schakelpunt

Welke medische gegevens worden uitgewisseld via het Landelijk Schakelpunt?

Via het Landelijk Schakelpunt worden medische gegevens uit het patiëntendossier bij de huisarts en de apotheek uitgewisseld. Om deze gegevens te kunnen delen met andere zorgverleners hebben de huisarts en de apotheek wel de uitdrukkelijke toestemming van de patiënt nodig.

1) Met toestemming van de patiënt kan de huisarts de Professionele Samenvatting (PS) van het huisartsdossier delen. In de PS staan:

  • De episodelijst (alle open episodes);
  • De journaallijst van de laatste vier maanden of de laatste vijf consulten;
  • De voorgeschreven medicatie in de laatste vier maanden;
  • Metingen en uitslagen binnen de periode van de opgeleverde journaallijst;
  • Informatie over allergieën, geneesmiddelintoleranties en contra-indicaties;
  • Actuele overdrachtsgegevens.

De PS van het huisartsdossier is via het Landelijk Schakelpunt alleen te raadplegen door (waarnemend) huisartsen, bijvoorbeeld op de huisartsenpost. Zij mogen deze gegevens alleen inzien als dat nodig is voor de behandeling.

2) Met toestemming van de patiënt kan de apotheek het overzicht van verstrekte medicatie (het medicatiedossier) delen. Hierin staan:

  • Alle aan de patiënt verstrekte medicatie;
  • Informatie over allergieën, geneesmiddelintoleranties en contra-indicaties.

Het medicatie-overzicht is via het Landelijk Schakelpunt alleen te raadplegen door (waarnemend) huisartsen, bijvoorbeeld op de huisartsenpost, (poli)apotheken en medisch specialisten (in ziekenhuizen en andere instellingen). Ook zij mogen deze gegevens alleen inzien als dat nodig is voor de behandeling.
 

Zijn gedeelde gegevens voor zorgverleners in heel Nederland beschikbaar voor inzage?

Nee, hoewel het netwerk landelijk is uitgerold, functioneert het Landelijk Schakelpunt regionaal. Binnen het landelijk uitgerolde netwerk zijn regionale schotten geplaatst, zodat zorgverleners alleen binnen hun regio gegevens kunnen uitwisselen. Dit zijn in totaal 44 regio's. Zorgverleners die op de grens van meerdere regio's zijn gevestigd, kunnen een verzoek indienen om bij meerdere regio's te worden ingedeeld. Ziekenhuizen vormen een uitzondering. Zij kunnen met het oog op patiëntveiligheid gegevens opvragen bij zorgverleners in meerdere regio's, omdat zij regelmatig zorg bieden aan patiënten uit andere regio's.
 

Wie financiert het Landelijk Schakelpunt?

Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de koepelorganisaties van zorgverleners en VZVZ hebben afspraken gemaakt over de financiering van het Landelijk Schakelpunt voor de jaren 2016 tot en met 2020. Deze afspraken gaan over het onderhoud aan en de doorontwikkeling van het Landelijk Schakelpunt en over de kosten die nodig zijn om zorgverleners te ondersteunen bij het aansluiten op het Landelijk Schakelpunt. ZN voorziet in de jaarlijkse kosten die gemoeid zijn met de werkzaamheden van VZVZ. Daarnaast heeft ZN afspraken gemaakt met de koepelorganisaties van zorgverleners over tegemoetkomingen in de praktijkkosten die zij maken voor het gebruik van het Landelijk Schakelpunt.

Zorgverzekeraars hebben en willen geen toegang tot het Landelijk Schakelpunt. Zij kunnen dus geen medische gegevens inzien. Zorgverzekeraars stimuleren aansluiting van zorgverleners op het Landelijk Schakelpunt, maar dwingen dat niet af via contractuele verplichtingen.
 

Zijn gedeelde gegevens ook voor zorgverleners in het buitenland beschikbaar voor inzage?

Nee, alleen zorgverleners die in Nederland zijn gevestigd, kunnen aansluiten op het Landelijk Schakelpunt. Zorgverleners in het buitenland kunnen dan ook geen medische gegevens raadplegen via het Landelijk Schakelpunt. 

Is aansluiten op het Landelijk Schakelpunt verplicht?

Nee, deelname aan het Landelijk Schakelpunt is vrijwillig. Zowel zorgverleners als patiënten kunnen niet worden gedwongen om mee te doen.
 

Hebben zorgverzekeraars en bedrijfsartsen toegang tot medische gegevens via het Landelijk Schakelpunt?

Nee, zorgverzekeraars en bedrijfsartsen hebben geen toegang tot het Landelijk Schakelpunt. Zij kunnen hun systemen niet aansluiten op het Landelijk Schakelpunt en beschikken ook niet over een UZI-pas om toegang te krijgen.
 

Wie is verantwoordelijk voor het Landelijk Schakelpunt?

VZVZ is verantwoordelijk voor de gegevensverwerking via het Landelijk Schakelpunt. Ook is VZVZ verantwoordelijk voor het beheer en de doorontwikkeling van het Landelijk Schakelpunt.

De zorgverlener is verantwoordelijk voor de inhoud van het medisch dossier van zijn patiënten. Hij is ook verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van deze gegevens via het Landelijk Schakelpunt. Voorafgaand aan het beschikbaar stellen van patiëntgegevens, informeert hij de patiënt over het Landelijk Schakelpunt en vraagt hij de patiënt hiervoor om toestemming.


Wat is het Landelijk Schakelpunt?

Het Landelijk Schakelpunt (LSP) is een beveiligd netwerk waarop zorgverleners kunnen aansluiten om medische gegevens van hun patiënten te delen. Via het Landelijk Schakelpunt zijn gedeelde medische gegevens direct beschikbaar, 24 uur per dag, 7 dagen per week.

Huisartsen kunnen de Professionele Samenvatting van het patiëntendossier delen met waarnemend huisartsen, bijvoorbeeld op de huisartsenpost. Apothekers kunnen het medicatiedossier delen met huisartsen, andere apothekers en medisch specialisten in ziekenhuizen en instellingen. Dit kan alleen met uitdrukkelijke toestemming van de patiënt.

Gedeelde medische gegevens blijven bij de bron: het informatiesysteem van de huisarts en apotheker. Ze worden niet opgeslagen in het netwerk van het Landelijk Schakelpunt. Het Landelijk Schakelpunt is alleen een verwijsindex met burgerservicenummers (BSN's).
 

Slaat het Landelijk Schakelpunt medische gegevens op?

Nee, in het Landelijk Schakelpunt worden geen medische gegevens opgeslagen. Het is geen database. Medische gegevens blijven altijd opgeslagen bij de bron: het informatiesysteem van de huisarts en apotheker. Als een patiënt zijn huisarts en apotheker toestemming geeft om zijn medische gegevens te delen via het Landelijk Schakelpunt, melden deze zorgverleners alleen het burgerservicenummer (BSN) van de patiënt aan bij het Landelijk Schakelpunt. Via dit BSN kunnen andere zorgverleners zoeken naar gedeelde medische gegevens van de patiënt.

Wel registreert de 'logging' van het Landelijk Schakelpunt welke zorgverlener op welk moment welke medische gegevens van de patiënt heeft opgevraagd. De patiënt kan dit zien in zijn inzage-overzicht op Volgjezorg.nl. Hij kan dus altijd controleren of zijn medische gegevens rechtmatig zijn ingezien, want dit mag alleen als het nodig is voor zijn behandeling.
 

Welke zorgverleners wisselen medische gegevens uit via het Landelijk Schakelpunt?

Via het Landelijk Schakelpunt delen de huisarts en de apotheek medische gegevens met andere zorgverleners. Hiervoor hebben de huisarts en de apotheek wel de uitdrukkelijke toestemming van de patiënt nodig.

1) Met toestemming van de patiënt kan de huisarts de Professionele Samenvatting (PS) van het huisartsdossier delen. In de PS staan:

  • De episodelijst (alle open episodes);
  • De journaallijst van de laatste vier maanden of de laatste vijf consulten;
  • De voorgeschreven medicatie in de laatste vier maanden;
  • Metingen en uitslagen binnen de periode van de opgeleverde journaallijst;
  • Informatie over allergieën, geneesmiddelintoleranties en contra-indicaties;
  • Actuele overdrachtsgegevens.

De PS van het huisartsdossier is via het Landelijk Schakelpunt alleen te raadplegen door (waarnemend) huisartsen, bijvoorbeeld op de huisartsenpost. Zij mogen deze gegevens alleen inzien als dat nodig is voor de behandeling.

2) Met toestemming van de patiënt kan de apotheek het overzicht van verstrekte medicatie (het medicatiedossier) delen. Hierin staan:

  • Alle aan de patiënt verstrekte medicatie;
  • Informatie over allergieën, geneesmiddelintoleranties en contra-indicaties.

Het medicatie-overzicht is via het Landelijk Schakelpunt alleen te raadplegen door (waarnemend) huisartsen, bijvoorbeeld op de huisartsenpost, (poli)apotheken en medisch specialisten (in ziekenhuizen en andere instellingen). Ook zij mogen deze gegevens alleen inzien als dat nodig is voor de behandeling.
 

ZORG-ID

Wat is ZORG-ID?

ZORG-ID is een generiek, centraal, veilig en vertrouwd platform voor identificatie, authenticatie en autorisatie (safe signing) in de zorg. ZORG-ID is een toekomstbestendig platform dat voldoet aan alle relevante standaarden van wet- en regelgeving. Ook biedt ZORG-ID een koppelvlak met de business applicaties in de zorg voor een snelle en eenvoudige integratie, ook voor de uitrol van toekomstige ontwikkelingen en/of veranderingen op dit gebied.
 

Wat zijn de kosten van ZORG-ID?

De functionaliteit is door VZVZ kosteloos aan de XIS-leveranciers ter beschikking gesteld.  U hoeft uw XIS-leverancier dus ook niet hiervoor te betalen. ZORG-ID wordt geïntegreerd binnen de business applicatie.
 

Met wie kunnen we contact opnemen als we een technisch probleem hebben met ZORG-ID?

Met de leverancier van uw informatiesysteem.
 

Bij wie kunnen we terecht voor meer vragen/informatie over ZORG-ID?

Bij de leverancier van uw informatiesysteem of bij de professionals van ZORG-ID (zorg-id@vzvz.nl).
 

Hebben de leveranciers van informatiesystemen goede ondersteuning voor ZORG-ID?

Uiteraard. De leveranciers van informatiesystemen kunnen gebruikmaken van 'remote developer support'.

1e, 2e en 3e lijn ondersteuning voor ZORG-ID in de webbrowser-omgeving wordt gegeven door hostingpartij RAM IT.

1e, 2e en 3e lijn ondersteuning voor ZORG-ID in de ‘lokale omgeving’ (Citrix en Terminal Server) wordt gegeven door softwareleverancier AET.
 

Hoe kunnen wij ZORG-ID gaan gebruiken?

Vraag het aan uw softwareleverancier. Die kan u verder helpen.
 

Waarvoor gebruiken we ZORG-ID?

ZORG-ID wordt gebruikt om met uw UZI-pas in te loggen in uw business/zorg-applicatie, waardoor u geïdentificeerd wordt en geauthentiseerd. Het geeft extra beveiliging voor de precaire medische gegevens waarmee u bezig bent. En het werkt snel.
 

Waarom is ZORG-ID ontwikkeld?

In het afgelopen jaar is hard gewerkt om twee problemen met het gebruik van de UZI-pas op te lossen. Enerzijds om de discontinuïteit van Java en ActiveX plug-ins in moderne browsers op te vangen en anderzijds om de performance van de UZI-pas binnen thin client omgevingen (Citrix en terminal server) te verbeteren.

VZVZ

Wie is VZVZ?

VZVZ is de Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie. VZVZ is in 2011 opgericht door vier koepelorganisaties van zorgaanbieders, met steun van Patiëntenfederatie Nederland. Dit zijn de koepels van huisartsen (LHV), huisartsenposten (InEen), apotheken (KNMP) en ziekenhuizen (NVZ). Sinds 1 januari 2012 is de vereniging verantwoordelijk voor de elektronische uitwisseling van medische gegevens via het Landelijk Schakelpunt. Daartoe beheert, onderhoudt en ontwikkelt VZVZ het Landelijk Schakelpunt. Ook ondersteunt VZVZ zorgaanbieders bij het aansluiten op en het gebruik van het Landelijk Schakelpunt. De leden van VZVZ bestaan uit aangesloten zorgverleners.
 

UZI-middelen

Welke UZI-middelen heeft een zorgverlener nodig om met het Landelijk Schakelpunt te kunnen werken?

UZI staat voor Unieke Zorgverlener Identificatie. UZI-middelen worden uitgegeven door het UZI-register, onderdeel van het CIBG. Om met het Landelijk Schakelpunt te kunnen werken heeft een zorgverlener de volgende UZI-middelen nodig:

  • Een UZI-pas: deze pas (met pincode) bevat de elektronische identiteit van de zorgverlener en zijn rol in het zorgproces. Er zijn twee soorten UZI-passen die toegang hebben tot het Landelijk Schakelpunt: de UZI-zorgverlenerpas en de UZI-medewerkerpas op naam. De derde pas, de UZI-medewerkerpas niet op naam, heeft geen toegang tot het Landelijk Schakelpunt.
     
  • Een UZI-servercertificaat: dit certificaat bevat de elektronische identiteit van het informatiesysteem of de applicatie.
     

Hoe kan een zorgverlener een medewerker mandateren om met het Landelijk Schakelpunt te werken?

Een zorgverlener heeft alleen toegang tot het Landelijk Schakelpunt met een UZI-zorgverlenerpas. De zorgverlener kan bepaalde werkzaamheden delegeren aan een assistent of een arts in opleiding. De zorgverlener kan deze medewerker dan mandateren om onder zijn verantwoordelijkheid gegevens te raadplegen via het Landelijk Schakelpunt. De zorgverlener registreert dit mandaat in zijn zorginformatiesysteem. De gemandateerde medewerker heeft met een UZI-medewerkerpas op naam toegang tot het Landelijk Schakelpunt.
 

Vergoedingen

Verdienen zorgaanbieders geld aan gegevens uitwisselen via het Landelijk Schakelpunt?

Nee, zorgaanbieders die medische gegevens van patiënten uitwisselen via het Landelijk Schakelpunt verdienen hier geen geld aan. Alleen huisartsenpraktijken en apotheken ontvangen een beperkte bijdrage voor het vragen en verwerken van toestemming van patiënten (opt-in). Per patiënt krijgen zij enkele dubbeltjes voor het informeren over het Landelijk Schakelpunt, het verwerken van de toestemming in hun informatiesysteem en het aanmelden van het dossier bij het Landelijk Schakelpunt.
 

Kost aansluiten op het Landelijk Schakelpunt zorgaanbieders geld?

Zorgaanbieders betalen geen kosten aan VZVZ voor het aansluiten op en gebruiken van het Landelijk Schakelpunt. Wel kan hun ICT-dienstverlener kosten in rekening brengen voor geleverde diensten die hiermee verband houden. Zorgverzekeraars Nederland vergoedt deze kosten, zoals dat ook geldt voor andere praktijkkosten.

Toestemming regelen of inzage-overzicht bekijken?

Welkom op VZVZ.nl. Hier vindt u informatie over VZVZ en het Landelijk Schakelpunt voor zorgaanbieders en ICT-dienstverleners.
Bent u patiënt en wilt u toestemming regelen? Of uw inzage-overzicht bekijken? Dan bent u van harte welkom op volgjezorg.nl.

Naar volgjezorg.nl Naar vzvz.nl